Herdenking Oktoberrazzia 23 oktober 1944 - 2025
Hilversum, oktober 2025 – Op donderdag 23 oktober 2025 wordt in Hilversum stilgestaan bij de Oktoberrazzia van 1944. Op deze dag werden in Hilversum duizenden mannen opgepakt door de Duitse bezetter. Velen kwamen via Kamp Amersfoort terecht in Duitsland, waar zij onder zware omstandigheden gedwongen tewerkgesteld werden. Mishandeling, uitputting en de voortdurende dreiging van geallieerde bombardementen waren dagelijkse realiteit. Zeker tachtig mannen keerden nooit meer terug; wie het overleefde, kwam vaak zwaar getraumatiseerd thuis. De razzia liet diepe sporen na in de levens van de slachtoffers en hun families.
In het jaar waarin Nederland 80 jaar vrijheid viert, vindt Stichting Hilversum in de Oorlog het van groot belang deze gebeurtenis te herdenken. De plechtigheid biedt een moment van bezinning en gezamenlijk herdenken, zodat het leed van toen niet wordt vergeten.
Herdenkingsprogramma (onder voorbehoud):
Praktische informatie:
Stichting Hilversum in de Oorlog nodigt inwoners, nabestaanden en belangstellenden uit om samen stil te staan bij deze ingrijpende gebeurtenis.
Voor meer informatie:
E-mail: info@hilversumindeoorlog.nl
Telefoon: 06-83169643
Tentoonstelling: Getekende Vrijheid: Beelden en Berichten uit Bezetting en Bevrijding
Vanaf 20 maart is in Bibliotheek Hilversum een tentoonstelling te zien die de Tweede Wereldoorlog in Hilversum belicht. De tentoonstelling staat in het teken van 80 jaar vrijheid en bevat twee vitrines met materialen van de bevrijding, een grote karikaturenwand met bevrijdingsflyers en cartoons van de cartoonist Jan Nieuwenhuys.
80 jaar na de bevrijding wordt er opnieuw kunst van Jan Nieuwenhuys tentoongesteld in de historische villa Erica. Dit gebouw fungeerde na de bevrijding als de Maple Leaf Club, een ontmoetingsplek voor geallieerde militairen om samen te komen, te ontspannen en te feesten.
De tentoonstelling is tot stand gekomen door een samenwerking tussen Stichting Hilversum in de Oorlog en Erfgoedhuis Hilversum. Er is een selectie gemaakt uit de collectie van Robin Gouwswaard (Stichting Hilversum in de Oorlog), uit de Collectie Hilversum en de bibliotheek, de familie Nieuwenhuys en het Vrijheidsmuseum Groesbeek.
De tentoonstelling is gratis te bezoeken van 20 maart tot en met 18 mei 2025, in de achterzaal van Art Hilversum in Bibliotheek Hilversum.
Locatie: Bibliotheek Hilversum
’s Gravelandseweg 55, 1217 EH Hilversum
Entree via ARTHilversum
Open: ma t/m zondag 12-17 uur
Paneel: Bevrijding in Hilversum
- Hilversumse kinderen met trommels gemaakt van biscuitblikken die geleverd zijn door de Geallieerde troepen. Foto A. Groenink-Cuperus.
- Bevrijding, archief Gooi en Vechtstreek.
- Vrijheidsrok, collectie HIlversum.
- Koningin Wilhelmina via Radio Oranje.
- Moffenzeef, Museum Beeld & Geluid.
- Begin bevrijding, de luidsprekerwagen in de Langestraat maant de bevolking tot voorzichtigheid omdat de bezettingstroepen nog niet zijn vertrokken. Foto Jac Stevens, Archief Gooi en Vechtstreek.
Stichting Hilversum in de Oorlog herdenkt Oktoberrazzia 2024
80 jaar na dato
Op 23 oktober 2024 is het precies 80 jaar geleden dat duizenden mannen uit Hilversum
werden opgepakt en afgevoerd. Voor velen van hen was dit het einde van hun leven in
vrijheid; sommigen keerden nooit meer terug, anderen kwamen zwaar getraumatiseerd
thuis. De herdenking biedt een kans om samen als gemeenschap stil te staan bij deze
tragische geschiedenis, die nog altijd voortleeft in de herinneringen van de
nabestaanden.
Op woensdag 23 oktober 2024 staan wij stil bij de Oktoberrazzia van 1944, een
aangrijpende gebeurtenis in de geschiedenis van Hilversum. Het is een moment van
bezinning en gezamenlijk herdenken, georganiseerd door Stichting Hilversum in de
Oorlog, om het leed van toen niet te vergeten. De plechtigheid vindt plaats van 18:00 tot
19:00 uur bij het monument voor de slachtoffers op Hilversum Sportpark.
Programma:
-Stichtingsvoorzitter Robin Gouwswaard opent de plechtigheid met een inleidend
woord over de gebeurtenissen van 23 oktober 1944.
-Nabestaande Els Kiewik-Peters draagt een gedicht voor,
-Merle Lammers, historicus en secretaris van Stichting Hilversum in de Oorlog,
vertelt verhalen over enkele slachtoers van de Oktoberrazzia
-Els Kiewik-Peters draagt een tweede gedicht voor
-Het Hilversums Muziekgezelschap Excelsior voert de Signaal Taptoe uit
- De ceremonie eindigt met een minuut stilte, waarin we samen de slachtoffers
gedenken
De herdenking is vrij toegankelijk.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen via info@hilversumindeoorlog.nl of op
06-83169643.
Samengesteld door Robin Gouwswaard en Merle Lammers.
Vanaf 2 mei t/m 18 augustus was in de Gooische Brink Passage een tentoonstelling te zien over de Tweede Wereldoorlog in Hilversum. De tentoonstelling is tot stand gekomen door een samenwerking tussen Stichting Hilversum in de Oorlog en Erfgoedhuis Hilversum. Er is een selectie gemaakt uit de collectie van Robin Gouwswaard.
De tentoonstelling belicht de geschiedenis van Hilversum van bezetting tot bevrijding. Bezoekers kunnen aan de hand van diverse panelen, meer te weten komen over de Duitse inval en de aanwezigheid van Duitse troepen in Hilversum, de moedige daden van het verzet, de verschrikkelijke Jodenvervolging, de ingrijpende gebeurtenissen tijdens de Oktoberrazzia van 1944 en de vreugde van de bevrijding. In een vitrine zullen originele voorwerpen te zien zijn uit de bevrijdingsperiode.
De tentoonstelling was van 2 mei tot 2 juni 2024 (VERLENGD t/m 18 augustus) gratis te bezoeken, locatie Gooische Brink in de achterzaal van Collectie Hilversum.
Open: donderdag t/m zondag van 12-17 uur.
In het document hiernaast staan de uitgebreide teksten bij de panelen!
Meer info:
Moffenzeef
De Duitse bezetter richtte na 1942 stoorzenders op Radio Oranje van de BBC. Wie op die Engelse middengolfzender afstemde kon haast niets verstaan. En het werd erger: in 1943 moesten zelfs alle radiotoestellen worden ingeleverd. Maar radio amateurs zaten niet stil en kwamen met de Moffenzeef of Germanenfilter. De simpele schakeling (een spoel, weerstand, potentiometer en een afstemcondensator die je in een sigarenkistje of (liever) blikje kon duwen) werd tussen de antenne en de antenne-ingang van de radiotoestel geplugd. Het was de Royal Air Force die informatieblaadjes met zelfbouwadviezen uitstrooide over ons land. Aanvankelijk (zie foto) deed een zelfgeknutselde raamantenne dienst, maar die kon teveel opvallen bij huiszoeking. Volgens de Hilversumse radio-hobbyist Jan Corver* was een oost-west gerichte gordijnroe geschikt als hoofdantenne. Aan het andere eind van de spoel kwam een 2e antenne, bijvoorbeeld de kolenkachel of het stofzuigersnoer. Met ijzig voorzichtig draaien aan de afstemcondensator en potentiometer werd in zekere mate het stoorsignaal onderdrukt.
TJAKO FENNEMA
*In de januari-aflevering van Recorder wordt de (zeer lezenswaardige) biografie over Jan Corver besproken. In het Instituut voor Beeld en Geluid wordt een deel van de Corver radiocollectie bewaard terwijl De Stichting Hilversum in de Oorlog over een raamantenne en documentatie beschikt.
Spionagekaart van Hilversum met schetsen van Duitse verdedigingswerken vervaardigd door de verzetsgroep “Albrecht”, met legenda.
Met op achterzijde plattegrond van Hilversum, vervaardigd door Engelse RAF in 1944, met een genummerde opsomming van locaties verwijzend naar de uitgave ´Onderdrukking en verzet' 1944-1985 Hilversum
Topografisch Historische Atlas
Archief Gooi en Vechtstreek.
